Η Πολωνία εξετάζει τη μετατροπή των εγχώρια παραγόμενων μεταφορικών αεροσκαφών PZL M28 Skytruck σε εξειδικευμένα αεροσκάφη αναχαίτισης τύπου gunship για την αντιμετώπιση χαμηλής ταχύτητας μη επανδρωμένων εναέριων απειλών, σύμφωνα με πρόταση της PZL Mielec.
Η πρωτοβουλία στοχεύει στον εξοπλισμό των υφιστάμενων M28 που επιχειρούν στις πολωνικές ένοπλες δυνάμεις με πολυβόλα, αισθητήρες και κατευθυνόμενες ρουκέτες, ώστε να δημιουργηθεί ένα πολυεπίπεδο σύστημα αντι-drone άμυνας. Η προσέγγιση αυτή ενισχύει την επιχειρησιακή αντοχή και την ικανότητα αναχαίτισης, ενώ παράλληλα διατηρεί τα F‑16 και F‑35 για αποστολές υψηλότερης προτεραιότητας, ενισχύοντας τη συνολική ετοιμότητα και την ορθολογική κατανομή πόρων της αεράμυνας.
Όπως ανέφερε το Defence24 στις 19 Μαρτίου 2026, οι πολωνικές ένοπλες δυνάμεις μελετούν την απόκτηση ενός εξειδικευμένου αεροσκάφους αντι-drone, με την PZL Mielec να προτείνει τη μετατροπή του μεταφορικού M28 σε αναχαιτιστικό gunship για την αντιμετώπιση της ταχείας εξάπλωσης των μη επανδρωμένων απειλών. Η PZL στοχεύει κυρίως περιφερόμενα πυρομαχικά και UAV αναγνώρισης που επιχειρούν σε σχετικά χαμηλές ταχύτητες και υψόμετρα — συνθήκες ακατάλληλες για αποτελεσματική αναχαίτιση από υπερηχητικά μαχητικά. Η πρόταση ευθυγραμμίζεται με επιχειρησιακές παρατηρήσεις όπου εκατοντάδες drones μπορούν να εκτοξευθούν σε συντονισμένα κύματα, απαιτώντας παρατεταμένη παραμονή στον αέρα, χαμηλό κόστος λειτουργίας και δυνατότητα πολλαπλών εμπλοκών ανά αποστολή. Η ανάπτυξη βασίζεται στην προσαρμογή υφιστάμενων αεροσκαφών ώστε να μειωθεί ο χρόνος επίτευξης αρχικής επιχειρησιακής ικανότητας από χρόνια σε εβδομάδες.
Η επιχειρησιακή απαίτηση που έχει εντοπιστεί από τις πολωνικές στρατιωτικές δομές επικεντρώνεται στην αποδέσμευση των μαχητικών πολλαπλού ρόλου από αποστολές αντι-drone που καταναλώνουν ώρες πτήσης, καύσιμα και περιορισμένα αποθέματα πυραύλων. Μαχητικά όπως τα F‑16 και F‑35 είναι βελτιστοποιημένα για αεροπορική υπεροχή και κρούση, ωστόσο χρησιμοποιούνται σε ορισμένες περιπτώσεις για την αντιμετώπιση αργοκίνητων εναέριων στόχων που κινούνται με 100–200 km/h. Αυτό δημιουργεί αναντιστοιχία μεταξύ ικανότητας και αποστολής, ενώ περιορίζει τη διαθεσιμότητα για κρίσιμες επιχειρήσεις όπως SEAD ή βαθιά κρούση. Το gunship M28 εισάγει ένα εξειδικευμένο επίπεδο ικανό για συνεχή περιπολία σε καθορισμένους τομείς, μειώνοντας την ανάγκη για άμεση απογείωση αναχαίτισης. Η πρόταση παρουσιάστηκε επίσημα σε στρατιωτικό συνέδριο, υποδεικνύοντας ότι το αεροσκάφος θα λειτουργεί ως επίμονος αναχαιτιστής ανάμεσα στα επίγεια συστήματα αεράμυνας και τα υψηλής αξίας αεροσκάφη. Η πολυεπίπεδη αυτή προσέγγιση στοχεύει στη διασπορά του φόρτου εργασίας αντί της συγκέντρωσής του σε περιορισμένο αριθμό πλατφορμών, προετοιμάζοντας παράλληλα την άμυνα για μελλοντικές αυξήσεις στην πυκνότητα των drones.
Ο προτεινόμενος οπλισμός περιλαμβάνει πολυβόλα M134 των 7,62 mm τοποθετημένα στις πλευρικές θύρες, ικανά να βάλλουν 3.000–6.000 βολές το λεπτό, δημιουργώντας πυκνό φράγμα πυρός για την αντιστάθμιση του μικρού μεγέθους των UAV. Ένα βαρύ πολυβόλο 12,7 mm στην πίσω άτρακτο επεκτείνει την αποτελεσματική εμβέλεια και τη διατρητική ικανότητα, επιτρέποντας την εμπλοκή μεγαλύτερων ή πιο ανθεκτικών drones. Η διάταξη απαιτεί χειριστές όπλων που συνεργάζονται με τον πιλότο, διατηρώντας οπτική επαφή και προσαρμόζοντας τη βολή σε πραγματικό χρόνο. Οι αποστάσεις εμπλοκής είναι συνήθως μερικές εκατοντάδες μέτρα, όπου η πιθανότητα πλήγματος αυξάνεται σημαντικά λόγω του όγκου πυρός. Η ιδέα αντικατοπτρίζει πρακτικές που παρατηρήθηκαν στην Ουκρανία, όπου τροποποιημένα An‑28 και Yak‑52 έχουν πραγματοποιήσει περιπολίες και φέρονται να έχουν καταρρίψει πάνω από εκατό drones συνολικά.
Η ισχύς πυρός ενισχύεται περαιτέρω μέσω ενσωμάτωσης σταθεροποιημένου τηλεχειριζόμενου πυργίσκου 12,7 mm, μειώνοντας την εξάρτηση από χειροκίνητη σκόπευση και επιτρέποντας εμπλοκή ανεξάρτητα από τον προσανατολισμό του αεροσκάφους. Ένας ηλεκτροοπτικός αισθητήρας στη μύτη του αεροσκάφους παρέχει εντοπισμό, παρακολούθηση και υποστήριξη ελέγχου πυρός, επιτρέποντας επιχειρήσεις ημέρα και νύχτα. Ο συνδυασμός αυτός επιτρέπει συνεχή εμπλοκή σε 360°, συμπεριλαμβανομένων στόχων κάτω ή πίσω από το αεροσκάφος. Επιπλέον επιλογές οπλισμού περιλαμβάνουν κατευθυνόμενες ρουκέτες 70 mm όπως APKWS ή Telson, προσφέροντας περιορισμένη δυνατότητα stand‑off έναντι μεγαλύτερων ή ομαδοποιημένων στόχων. Η εγκατάσταση κάνιστρων πυροβόλων 20 mm επιτρέπει εμπλοκή προς τα εμπρός, διευκολύνοντας την αναχαίτιση σε καταδίωξη ή μετωπική προσέγγιση. Αυτές οι επιλογές επεκτείνουν την εμβέλεια εμπλοκής πέρα από τα πλευρικά όπλα, διατηρώντας παράλληλα χαμηλότερο κόστος σε σχέση με αναχαιτίσεις με πυραύλους.
Το επιχειρησιακό μοντέλο βασίζεται στην αναχαίτιση drones που κινούνται με σχετικά χαμηλές ταχύτητες, συχνά 100–200 km/h, και σε υψόμετρα προσβάσιμα σε ελικοφόρα αεροσκάφη. Το αεροσκάφος μειώνει την απόσταση χρησιμοποιώντας οπτικά στοιχεία ή δεδομένα αισθητήρων και στη συνέχεια εμπλέκει τον στόχο με παρατεταμένες ριπές για μέγιστη πιθανότητα πλήγματος σε μικρούς στόχους με περιορισμένη διατομή ραντάρ. Αυτό επιτρέπει πολλαπλές εμπλοκές σε μία αποστολή, σε αντίθεση με τις αναχαιτίσεις με πυραύλους όπου κάθε βολή καταναλώνει πολύτιμο πυρομαχικό. Το κόστος ανά εμπλοκή μειώνεται σημαντικά, επιτρέποντας παρατεταμένες επιχειρήσεις έναντι μαζικών σχηματισμών drones. Ωστόσο, η μέθοδος απαιτεί μικρή απόσταση από τον στόχο, αυξάνοντας την έκθεση σε πιθανές εκρήξεις, όπως φάνηκε πρόσφατα με τον θάνατο πληρώματος AH‑64 Apache στα ΗΑΕ. Επιχειρησιακά δεδομένα από την Ουκρανία δείχνουν ότι τέτοιες μέθοδοι μπορούν να συνεισφέρουν ουσιαστικά στο συνολικό ποσοστό αναχαιτίσεων εντός ενός ευρύτερου δικτύου αεράμυνας.
Το PZL M28 Skytruck, που αποτελεί τη βάση για το gunship, είναι δικινητήριο ελικοφόρο με δυνατότητα σύντομης απογείωσης και προσγείωσης, ικανό να επιχειρεί από διαδρόμους μήκους μόλις 500 μέτρων. Ήδη υπηρετεί στις πολωνικές ένοπλες δυνάμεις σε πολλαπλούς ρόλους — μεταφορές, θαλάσσια περιπολία, αναγνώριση — με πάνω από 25 μονάδες σε λειτουργία. Η ταχύτητα πλεύσης και η αυτονομία του επιτρέπουν παρατεταμένες περιπολίες, ενώ η υψηλή πτέρυγα προσφέρει καθαρά πεδία βολής για πλευρικά όπλα. Οι απαιτήσεις συντήρησης και κατανάλωσης καυσίμου είναι σημαντικά χαμηλότερες από αυτές των μαχητικών, υποστηρίζοντας υψηλότερους ρυθμούς εξόδου αποστολών. Ο σχεδιασμός του επιτρέπει γρήγορη αναδιαμόρφωση μεταξύ ρόλων, διευκολύνοντας τη διπλή χρήση εντός υφιστάμενων στόλων. Η εγχώρια παραγωγή και δυνατότητα τροποποίησης στην Πολωνία επιτρέπουν ταχεία ενσωμάτωση νέων συστημάτων με μειωμένο κόστος απόκτησης και κύκλου ζωής.
Ωστόσο, η ένταξη σε ένα ευρύτερο σύστημα αεράμυνας είναι κρίσιμη για την επιτυχία του M28 gunship, πιθανώς με ραντάρ ικανό να εντοπίζει μικρούς εναέριους στόχους και να παρέχει έγκαιρη προειδοποίηση εντός της περιοχής περιπολίας. Συστήματα επικοινωνίας όπως V/UHF, δορυφορικές ζεύξεις και Link‑16 επιτρέπουν ανταλλαγή δεδομένων σε πραγματικό χρόνο με επίγεια συστήματα αεράμυνας και κέντρα διοίκησης. Η ενσωμάτωση IFF M5 εξασφαλίζει αναγνώριση φίλιων αεροσκαφών, ενώ συστήματα INS/GPS ανθεκτικά σε παρεμβολές υποστηρίζουν πλοήγηση σε περιβάλλοντα υψηλής απειλής. Τα επιχειρησιακά σχέδια περιλαμβάνουν ανάπτυξη αεροσκαφών στην ανατολική και βορειοανατολική Πολωνία, καθώς και κατά μήκος κρίσιμων γεωγραφικών διαδρόμων, ώστε να δημιουργηθούν επικαλυπτόμενες ζώνες κάλυψης. Ναυτικές εκδόσεις θα μπορούσαν να επεκτείνουν την κάλυψη στη Βαλτική Θάλασσα, καλύπτοντας κενά και αντιμετωπίζοντας απειλές που διαπερνούν τα αρχικά επίπεδα άμυνας. Η πολυεπίπεδη αυτή ανάπτυξη αυξάνει την ανθεκτικότητα και επιτρέπει κατανομή πόρων ανάλογα με την κατεύθυνση και την ένταση της απειλής.
