Από το πρωί της Δευτέρας (29/09) στα social media διακινείται μία ανάρτηση σύμφωνα με την οποία η Ελλάδα κατέρριψε έναν τουρκικό δρόνο τύπου Bayraktar TB3 στην θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Κρήτης.
Ο λογαριασμός από τον οποίο αρχικά διακινήθηκε η είδηση περί «κατάρριψης» χρησιμοποιεί δεδομένα από την ιστοσελίδα FlightRadar24, που αποτυπώνει την πορεία πτήσης του τουρκικού μη επανδρωμένου αεροσκάφους. Ωστόσο, τα ελληνικά συστημικά ΜΜΕ επικαλούνται «διασταυρωμένες πληροφορίες, από ανώτερες στρατιωτικές πηγές», για να ισχυριστούν ότι «η πληροφορία αυτή θεωρείται αβάσιμη». Την είδηση υιοθέτησε και η IsraelNewsPulse καθώς και άλλα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης.
Σύμφωνα με τα ελληνικά ΜΜΕ, για να δημιουργηθεί το αφήγημα περί δήθεν «ελληνοτουρκικής εμπλοκής» και υποτιθέμενης κατάρριψης τουρκικού δρόνου, από λογαριασμούς στα social media χρησιμοποιήθηκαν στοιχεία από πτήσεις τουρκικών UAV στο FIR Αθηνών, κάτι το οποίο τα ελληνικά ΜΜΕ θεωρούν «φυσιολογικό»… Όπως ανέφεραν: «ακόμη και την Κυριακή (28/09) δύο τουρκικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη πέταξαν χωρίς άδεια στο FIR Αθηνών κινούμενα στο νοτιοανατολικό Αιγαίο. Οι συγκεκριμένοι τουρκικοί δρόνοι – όπως συμβαίνει καθημερινά – αναγνωρίστηκαν από ελληνικά μαχητικά αεροσκάφη επιφυλακής».
Αυτή είναι εν συντομία η ιστορία της κατάρριψης τουρκικού δρόνου νοτιοανατολικά της Κρήτης από ελληνικά F-16. Όπως φαίνεται, τα ελληνικά ΜΜΕ έχουν σπεύσει να αναγορεύσουν την είδηση ψεύτικη (fake news), κάνοντας λόγο για προσπάθεια διατάραξης των καλών σχέσεων Ελλάδος – Τουρκίας. Τα πράγματα ίσως να μην είναι ακριβώς έτσι…
Κατ’ αρχάς η «διατάραξη καλών σχέσεων Ελλάδος – Τουρκίας» είναι επιεικώς ανέκδοτο, καθώς η Τουρκία ποτέ δεν έπαψε να προκαλεί και να παραβιάζει τον εθνικό εναέριο και θαλάσσιο χώρο, παρά μόνον στην φαντασία του πρωθυπουργού και του υπουργού Εξωτερικών.
Όντως, η περίπτωση κατάρριψης τουρκικών αεροπορικών μέσων από την κυβέρνηση «ήρεμων υδάτων» μόνον ως σενάριο στρατιωτικής φαντασίας μπορεί να σταθεί, καθώς ουδέποτε έχει υιοθετηθεί δυναμική αντιμετώπιση (χρήση πυρών) των τουρκικών παραβιάσεων, πέραν της γνωστής τακτικής της αναγνώρισης των απειλών και της αναχαίτισης/ εκδίωξης. Υπάρχει όμως κάποιος στην περιοχή, που θα τολμούσε να καταστρέψει τουρκικό αεροσκάφος; Ναι. Οι Ισραηλινοί.
Από το 2019 κυκλοφορούν ειδήσεις για την τοποθέτηση ισραηλινού ραντάρ Long Horizon στην ανατολική Κρήτη, το οποίο θα παρακολουθεί τις ακτές της Τουρκίας στην Μεσόγειο και το Αιγαίο. Το πρόγραμμα ήταν ελληνο-ισραηλινό και αναβίωσε το 2019 περιλαμβάνοντας την ενσωμάτωση τις προηγμένες ικανότητες παρακολούθησης πέραν του ορίζοντος του ισραηλινού ραντάρ με τις ελληνικές ικανότητες θαλάσσιας επιτήρησης.
Το Ισραήλ έχει αναπτύξει διάφορα συστήματα ραντάρ μεγάλης εμβέλειας και πέραν του ορίζοντα (Over-the-Horizon, OTH), όπως τα EL/M-2040 και ELM-2270, τα οποία χρησιμοποιούνται για έγκαιρη προειδοποίηση και ανίχνευση στόχων που πετούν χαμηλά, πέρα από το οπτικό πεδίο.
Το Πρόγραμμα «Long Horizon»
Σκοπός: Η επέκταση των δυνατοτήτων θαλάσσιας επιτήρησης και έγκαιρης προειδοποίησης, τόσο για το Ισραήλ όσο και για την Ελλάδα, με την επιτήρηση των τουρκικών ακτών.
Πλαίσιο: Το πρόγραμμα αναβίωσε τον Μάρτιο του 2019, αφού είχε προηγουμένως «παγώσει».
Τεχνολογία: Βασίζεται στην προηγμένη ισραηλινή τεχνολογία ραντάρ, γνωστή για την αποτελεσματικότητά της στην ανίχνευση χαμηλά ιπτάμενων και «αόρατων» στόχων.
Οι Δυνατότητες Ραντάρ Πέραν του Ορίζοντα του Ισραήλ
Ραντάρ Πέραν του Ορίζοντα (OTH): Αυτός ο τύπος ραντάρ χρησιμοποιεί συχνότητες υψηλής συχνότητας (HF) ώστε να ανακλά σήματα στην ιονόσφαιρα ή να χρησιμοποιεί κυματισμούς επιφανείας, επιτρέποντάς του να «βλέπει» πέρα από την καμπυλότητα της Γης και να εντοπίζει στόχους σε πολύ μεγαλύτερες αποστάσεις απ’ ό,τι τα συμβατικά ραντάρ οπτικής επαφής (LoS).
Κύρια ισραηλινά συστήματα:
EL/M-2040: Ένα σύστημα ραντάρ OTH της ELTA Systems (θυγατρική της Israel Aerospace Industries – IAI), που χρησιμοποιείται για έγκαιρη προειδοποίηση και ανίχνευση πυραύλων μεγάλης εμβέλειας.
ELM-2270: Ένα ακόμη ισραηλινό σύστημα OTH της IAI, σχεδιασμένο ειδικά για μεγάλης κλίμακας θαλάσσια επιτήρηση, παρακολούθηση ακτών και ανίχνευση χαμηλά ιπτάμενων αεροσκαφών.
Εφαρμογές: Αυτά τα συστήματα είναι κρίσιμα για στρατηγική έγκαιρη προειδοποίηση, ιχνηλάτηση βαλλιστικών και υπερηχητικών πυραύλων, καθώς και ανίχνευση αεροσκαφών «αόρατων» στα ραντάρ και πλοίων.
Εφόσον, το πρόγραμμα για την ισραηλινή βάση παρακολούθησης/ επιτήρησης στην Κρήτη έχει υλοποιηθεί, η περίπτωση ένα τουρκικό Bayraktar να πλησίασε στην τοποθεσία, για να την ερευνήσει και να συλλέξει πληροφορίες χρήσιμες, για στοχοποίηση από αεροπορικά όπλα ή πυραύλους cruise ή φονικούς δρόνους μεγάλης ακτίνας δράσης, είναι πιθανόν οι Ισραηλινοί να κατέρριψαν τον τουρκικό δρόνο. Ο κίνδυνος προσβολής του ισραηλινού ραντάρ δεν υφίσταται μόνον σε περίπτωση ανοικτού πολέμου Ισραήλ – Τουρκίας, αλλά και σε περίπτωση επίθεσης από “άγνωστους” εν καιρώ ειρήνης, με την χρησιμοποίηση δρόνων και πυραύλων cruise που εξαπολύθηκαν από φορτηγά πλοία εμπορευματοκιβωτίων.
Η κατάρριψη δεν είναι απαραίτητο να έγινε από αντιαεροπορικό πύραυλο ή από πύραυλο αέρος-αέρος από μαχητικό. Η χρησιμοποίηση ηλεκτρονικών αντιμέτρων ή/ και όπλων αντι-δρόνων είναι πιο πιθανή.
