Στην τρέχουσα έκθεση οπλικών συστημάτων Eurosatory 2026 παρουσιάστηκε ένα πολύ ενδιαφέρον σύστημα ενεργητικής προστασίας (APS) κατά drones για στρατιωτικά οχήματα. Σε αντίθεση με τα υπάρχοντα συστήματα αυτής της κατηγορίας, είναι σχεδιασμένο σε μορφή «φθηνό και αποτελεσματικό» και δεν περιλαμβάνει πολύπλοκα εξαρτήματα.
Δεν διαθέτει ραντάρ ούτε ακριβούς ηλεκτροοπτικούς αισθητήρες για τον εντοπισμό επικίνδυνων στόχων. Αντί για εξειδικευμένα πυρομαχικά αναχαίτισης drones, χρησιμοποιεί φυσίγγια καραμπίνας διαμετρήματος 12 gauge, ενώ ο ελαφρύς και αρθρωτός σχεδιασμός του επιτρέπει την εγκατάστασή του όχι μόνο σε άρματα μάχης ή ΤΟΜΑ, αλλά και σε pickup ή θωρακισμένα οχήματα.
Πρόκειται για το σύστημα SCILT (Close Range Active C-UAV System), που αναπτύχθηκε από τη γερμανική εταιρεία Mehler Protection.
Σκοπός
Πρώτα απ’ όλα, αξίζει να σημειωθεί κάτι σημαντικό: δεν υπάρχει λόγος να συγκρίνουμε το SCILT με τα συστήματα ενεργητικής προστασίας που γνωρίζουμε. Δεν είναι κατάλληλο για την αντιμετώπιση οτιδήποτε άλλο πέρα από drones. Δεν είναι Arena-M ή Trophy—συστήματα σχεδιασμένα για την αναχαίτιση κατευθυνόμενων αντιαρματικών πυραύλων και ρουκετών—και το συγκεκριμένο γερμανικό προϊόν δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί κατά ρομποτικών χειροβομβίδων.
Ουσιαστικά, πρόκειται για ένα εντελώς εξειδικευμένο σύστημα, προσαρμοσμένο αποκλειστικά για την αντιμετώπιση πλαστικών FPV drones με εκρηκτικά. Αυτό είναι το βασικό του μειονέκτημα, αλλά διαθέτει πολλά πλεονεκτήματα.
Το πλήρες σύστημα SCILT ζυγίζει όχι περισσότερο από 300 κιλά και καταναλώνει σχετικά λίγη ενέργεια από το ηλεκτρικό σύστημα του οχήματος. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να εγκατασταθεί σε οχήματα που δεν είναι κατάλληλα για ένα πλήρες APS, όπως ΤΟΜΠ, θωρακισμένα αυτοκίνητα και πολιτικά οχήματα που χρησιμοποιούνται σε πολεμικές συνθήκες.
Οι μονάδες SCILT είναι πλήρως αυτόνομες—διαθέτουν δικά τους οπτικοηλεκτρονικά συστήματα εντοπισμού απειλών, επομένως δεν απαιτούν ραντάρ. Αξιοσημείωτο είναι ότι μπορούν να συνδεθούν με υπάρχοντα ραντάρ και άλλους αισθητήρες του οχήματος. Με άλλα λόγια, το SCILT μπορεί να συμπληρώσει το υπάρχον APS ενός άρματος και να λειτουργήσει ως η τελευταία γραμμή άμυνας απέναντι σε επιθέσεις drones.
Γενικά, αποτελεί τόσο ανεξάρτητο όσο και συμπληρωματικό σύστημα προστασίας.
Δομή
Η αρχιτεκτονική του SCILT βασίζεται σε ένα σύνολο αρθρωτών μονάδων, που στην επίσημη τεκμηρίωση αναφέρονται ως effector modules, οι οποίες τοποθετούνται σε καίρια σημεία της γάστρας και του πύργου του οχήματος, σχηματίζοντας ένα σύστημα προστασίας 360 μοιρών. Κάθε μονάδα συνδυάζει συστήματα εντοπισμού (ή διεπαφή με απομακρυσμένους αισθητήρες όπως ραντάρ) και τους ίδιους τους σωλήνες πυρομαχικών, σχηματίζοντας ένα ενιαίο στοιχείο αναγνώρισης και προσβολής.
Οι μονάδες τοποθετούνται περιμετρικά του οχήματος με επικαλυπτόμενους τομείς εμπλοκής. Αυτή η διάταξη εξαλείφει τα οριζόντια τυφλά σημεία και ταυτόχρονα καλύπτει μεγάλο μέρος του άνω ημισφαιρίου, ιδιαίτερα σε χαμηλές και μεσαίες γωνίες προσβολής—τυπικές για FPV drones που στοχεύουν την οροφή του πύργου ή το πίσω μέρος.
Κάθε μονάδα SCILT διαθέτει μια μικρή μονάδα με δύο κάμερες τοποθετημένες δίπλα-δίπλα. Αυτές οι δύο κάμερες χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό της απόστασης από τον στόχο μέσω συνδυασμού εικόνων, εφαρμόζοντας την αρχή της στερεοσκοπικής μέτρησης. Αυτή η προσέγγιση εξαλείφει την ανάγκη για ξεχωριστό αποστασιόμετρο λέιζερ ή ανοιχτό ραντάρ, μειώνοντας το κόστος και την ορατότητα του συστήματος και απλοποιώντας τη λειτουργία του.
Ένα θεμελιωδώς ξεχωριστό χαρακτηριστικό του SCILT είναι η επιλογή μέσου καταστροφής: αντί για ειδικά αναπτυγμένα πυρομαχικά, το σύστημα χρησιμοποιεί τυποποιημένα φυσίγγια καραμπίνας 12 gauge, δηλαδή φυσίγγια ευρέως χρησιμοποιούμενα σε πολιτικά και υπηρεσιακά όπλα.
Κάθε μονάδα διαθέτει πολλαπλές κάννες, καθεμία φορτωμένη με ένα φυσίγγιο 12 gauge. Η χερσαία έκδοση (το SCILT μπορεί επίσης να εγκατασταθεί σε πλοία και σκάφη) απαιτεί είτε αρθρωτή αντικατάσταση των καννών μετά την κατανάλωση των πυρομαχικών είτε χειροκίνητη επαναγέμιση από το πλήρωμα εκτός άμεσης επαφής με τον εχθρό.
Η αποτελεσματική εμβέλεια αναχαίτισης εκτιμάται σε έως 75 μέτρα, κάτι που βρίσκεται εντός των πρακτικών δυνατοτήτων μιας καραμπίνας κατά μικρών στόχων με ακριβή στοχοποίηση και ηλεκτρονικό σύστημα καθοδήγησης. Αυτό αρκεί για να καταστρέψει ένα drone πριν συγκρουστεί με το όχημα, ενώ διατηρείται μια μικρή ζώνη βολής, σημαντική για την ασφάλεια φίλιων δυνάμεων.
Αρχή λειτουργίας
Η λειτουργία του SCILT μπορεί να χωριστεί σε τρία διαδοχικά στάδια: αρχικό σήμα για την παρουσία πιθανού στόχου, σήμα προσέγγισης απειλής και, τέλος, το λεγόμενο «trigger alert», δηλαδή ειδοποίηση ότι το drone έχει εισέλθει στη ζώνη εγγυημένης καταστροφής και το σύστημα είναι έτοιμο για αναχαίτιση.
- Εντοπισμός: Το SCILT, χρησιμοποιώντας δεδομένα από τους δικούς του οπτικούς αισθητήρες ή εξωτερικά συστήματα, εντοπίζει την εμφάνιση ενός μικρού αντικειμένου σε καθορισμένο τομέα. Αλγόριθμοι επεξεργασίας εικόνας και (εφόσον υπάρχουν) δεδομένα ραντάρ ταξινομούν το αντικείμενο ως πιθανό UAV και το σύστημα ξεκινά την παρακολούθηση. Το πλήρωμα λαμβάνει ειδοποίηση απειλής, αλλά δεν ανοίγει πυρ μέχρι να επιβεβαιωθούν τα στοιχεία της τροχιάς και η σοβαρότητα της απειλής.
- Προσέγγιση: Καθώς ο στόχος πλησιάζει, το SCILT βελτιώνει την εκτίμηση απόστασης και ταχύτητας, υπολογίζει την κατεύθυνση επίθεσης και το πιθανό σημείο αναχαίτισης. Το πλήρωμα λαμβάνει ειδοποίηση προσέγγισης, επιτρέποντάς του να προετοιμαστεί για ελιγμούς ή άλλες ενέργειες. Οι κάμερες συνεχίζουν να παρακολουθούν το drone, λαμβάνοντας υπόψη ελιγμούς ή προσπάθειες αποφυγής.
- Αναχαίτιση: Όταν το drone εισέλθει στην αποτελεσματική εμβέλεια και τον τομέα εμπλοκής της αντίστοιχης μονάδας, το σύστημα εκδίδει «trigger alert». Αν είναι ενεργοποιημένη η ημι-χειροκίνητη λειτουργία, το SCILT περιμένει εντολή από τον χειριστή: είτε επιβεβαίωση πυρός είτε απαγόρευση, αν ο στόχος είναι φίλιος ή δόλωμα.Με την εντολή «πυρ» (ή αυτόματα), μία ή περισσότερες κάννες πυροδοτούνται προς το υπολογισμένο σημείο, δημιουργώντας ένα νέφος σκαγιών στην τροχιά του drone. Αν χρειαστεί, πολλαπλές μονάδες μπορούν να εμπλακούν διαδοχικά, ιδιαίτερα σε επιθέσεις σμήνους.
Συμπεράσματα
Φυσικά, δεν είναι το πρώτο σύστημα αυτού του τύπου που προσφέρεται στην αγορά. Ωστόσο, είναι ένα από τα λίγα που έχουν κατασκευαστεί και δοκιμαστεί. Ο κατασκευαστής αναφέρει ότι έχουν ολοκληρωθεί 48 κύκλοι δοκιμών, συμπεριλαμβανομένων βαλλιστικών δοκιμών, ελέγχων αξιοπιστίας, λειτουργίας σε ακραίες θερμοκρασίες και αξιολόγησης της πυκνότητας προσβολής.
Είναι νωρίς να πούμε αν κάποια χώρα θα το προμηθευτεί μαζικά. Ωστόσο, η χαμηλού κόστους φύση του—βασισμένη σε τυποποιημένα φυσίγγια 12 gauge και διαθέσιμους οπτικούς αισθητήρες—καθιστά το SCILT κατάλληλο για εξοπλισμό μιας ευρείας γκάμας πλατφορμών, από pickup μέχρι άρματα και πλοία.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε συνθήκες όπου ο όγκος και η ένταση της απειλής από μικρά UAV είναι τόσο μεγάλος, ώστε μεμονωμένες, ακριβές λύσεις δεν μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες των στρατευμάτων.
