Η διάσωση του πιλότου του F-15E της USAF που κατερρίφθη στο Ιράν έχει γεννήσει μία θεωρία, ότι η όλη επιχείρηση έρευνας και διάσωσης υποκρύπτει μία άλλη, μυστική, αμερικανική επιχείρηση αρπαγής απεμπλουτισμένου ουρανίου από τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ισφαχάν. Η θεωρία αυτή δεν είναι πίθανη για πολλούς λόγους.
Υπαρκτός πιλότος
Η επιχείρηση CSAR είχε πραγματικό αντικείμενο: έναν πιλότο σε εχθρικό έδαφος που έπρεπε να διασωθεί, του οποίου η θέση είχε εντοπιστεί από πολλά μέσα εντοπισμού σημάτων της CIA, της NSA και της CENTCOM – πιθανώς και από ξένα κέντρα υποκλοπών, όπως της Ρωσίας. Με λίγα λόγια: ο πιλότος δεν ήταν φανταστικός αλλά πραγματικός.
Μέγεθος επιχείρησης
Μία επιχείρηση CSAR είναι πολύ μικρή για να καλύψει μία επιχείρηση που θα ενείχε επίθεση στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ισφαχάν και κατάσχεση 200-300 και κιλών εμπλουτισμένου ουρανίου. Πρώτον γιατί ο στόχος είναι μεγάλος και θα απαιτούσε εκατοντάδες Αμερικανούς κομμάντος: δύναμη προστασίας μίας τεράστιας περιμέτρου αποκοπής/ ασφαλείας, δύναμη κρούσης για να εισέλθει στην εγκατάσταση. Δεύτερον, η μεταφορά ραδιενεργού υλικού και μάλιστα σε μεγάλη ποσότητα θα απαιτούσε εξειδικευμένα μέσα – ήτοι οχήματα παντός εδάφους, ογκώδεις συσκευασίες του ραδιενεργού υλικού και προστατευμένα αεροσκάφη-πληρώματα.
Το μέγεθος των αεροπορικών δυνάμεων δόθηκε από τον Τραμπ, ο οποίος μίλησε για 155 αεροπορικά μέσα – λέγεται ότι υπήρχαν 64 μαχητικά, 4 βομβαρδιστικά και 48 ιπτάμενα τάνκερ, καθώς και 13 εναέρια μέσα διάσωσης. Αν μπορούμε να αγνοήσουμε το στοιχείο της υπερβολής του Τραμπ, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε την σύγχυση μεταξύ της πρώτης άμεσης διάσωσης του ενός πιλότου και της δεύτερης διάσωσης μετά από 24 ώρες περίπου του άλλου πιλότου του F-15. Που σημαίνει ότι κάποιοι προσθέτουν όλα τα αεροσκάφη και των δύο διασώσεων. Πέραν απ’ αυτό, ο μεγάλος αριθμός των αεροσκαφών δεν προδίδει κάποια άλλη επιχείρηση αλλά την τεράστια στρατηγική σημασία που απέκτησε ένας πιλότος, σε έναν πόλεμο που ο Τραμπ διακινδυνεύει την θέση του και το γόητρο των ΗΠΑ – που ήδη είχε τρωθεί από την ανθεκτικότητα και την σθεναρή αντίσταση των Ιρανών.
Είναι αλήθεια ότι μία αποστολή αρπαγής του ουρανίου από τις εγκαταστάσεις του Ισφαχάν θα είχε παρόμοιο αεροπορικό προφίλ, αλλά το χερσαίο θα ήταν πολύ μεγαλύτερο. Η επιχείρηση θα ήταν μία μίνι-εκστρατεία διάρκειας πολλών ωρών και μεγάλου «ίχνους» στο έδαφος. Με μάχες ορατές εντός των εγκαταστάσεων και πέριξ του Ισφαχάν. Αντίθετα, οι δυνάμεις που ενεπλάκησαν στο CSAR ήταν εντός των γνωστών και λογικών πλαισίων αποστολών CSAR, όπως έχουν καταδείξει παλαιότερες παρόμοιες περιπτώσεις.
Πως περπάτησε;
Ένα σημείο της ιστορίας που έχει «σκανδαλίσει» τους ενδιαφερόμενους είναι ότι ο πιλότος κατάφερε να περπατήσει 8 χλμ. και να ανέβει στα βουνά ενώ ήταν τραυματισμένος. Να σημειώσουμε ότι τα περί σοβαρού τραυματισμού του πιλότου είναι δηλώσεις του Τραμπ ο οποίος είναι γνωστός πλέον για τους υπερβολικούς του τόνους και τις υπερβολές. Φήμες έλεγαν ότι είχε σπασμένο αστράγαλο, αν και οι περισσότερες πληροφορίες μιλούν για διάστρεμμα. Όπως και έχει, όμως, η ιστορία των πολέμων περιέχει εκατοντάδες περιπτώσεις όπου τραυματίες κατόρθωσαν να διανύσουν μεγάλες αποστάσεις ακόμα και σε κακοτράχαλο έδαφος και ακραίες καιρικές συνθήκες. Εδώ να σημειώσουμε ότι όλοι οι πιλότοι της USAF, του USN και του USMC φοιτούν σε σχολεία Επιβίωσης, Διαφυγής, Αντίστασης, Δραπέτευσης (SERE), τα οποία είναι πολύ ρεαλιστικά και μαθαίνουν στους πιλότους τακτικές διαφυγής και επιβίωσης. Η άνοδος του πιλότου στο βουνό εντάσσεται μέσα σε αυτές τις τακτικές, καθώς το ορεινό έδαφος τον απομάκρυνε από την παρουσία ντόπιων, την διέλευση οχημάτων και την περιπλάνηση βοσκών, ενώ δυσχέραινε την πρόσβαση σε οχήματα και ανθρώπους.
Υψηλόβαθμος
Ένα άλλο σημείο σκανδαλισμού είναι ο βαθμός του πιλότου, αντισμήναρχος, ο οποίος θεωρείται ως πολύ υψηλός για έναν Αξιωματικό Ασφαλείας Οπλισμού (WSO). Να σημειώσουμε ότι όλες οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις διέρχονται μία περίοδο σοβαρών ελλείψεων σε προσωπικό και μάλιστα άκρως ειδικευμένο όπως οι πιλότοι. Το 2024, η USAF είχε έλλειψη 2.000 θέσεων πιλότων εκ των οποίων οι 1.250 ήταν θέσεις στα μαχητικά αεροσκάφη. Αυτό σημαίνει ότι και υψηλόβαθμοι πιλότοι καλύπτουν κρίσιμες θέσεις σε πολεμικές αποστολές.
Τα καμένα αεροσκάφη
Το μεγαλύτερο σκάνδαλο είναι οι εικόνες των δύο MC-130 και των τεσσάρων ελικοπτέρων A/MH-6, καμένων ολοσχερώς στον πρόχειρο διάδρομο προσγείωσης. Η επίσημη ανακοίνωση του Πενταγώνου ήταν ότι «κώλυσαν στην λάσπη». Πολλοί ειδικοί έκριναν ότι αυτό είναι ψέμα, και πως το C-130 είναι απόλυτα ικανό να προσγειώνεται-απογειώνεται από απροετοίμαστες, σχεδόν επίπεδες, χωμάτινες εκτάσεις. Αυτό είναι σωστό, με την προϋπόθεση της ποιότητας/ κατάστασης του εδάφους.
Εκείνο που ίσως δεν είναι ευρέως γνωστό, είναι ότι σε όλες τις αποστολές προσγείωσης αεροσκαφών ειδικών επιχειρήσεων σε πρόχειρες ζώνες προσγείωσης πίσω από εχθρικές γραμμές προηγείται η αναγνώριση από κομμάντος της USAF (TACP) ή/ και των SOF Στρατού και Ναυτικού. Σκοπός της αναγνώρισης είναι ακριβώς η διαπίστωση αν το έδαφος είναι μπορεί να δεχθεί την προσγείωση των C-130. Στην έρημο αλλά και άλλες πεδινές εκτάσεις, το επίπεδο έδαφος βρίσκεται σχετικά εύκολα από αεροφωτογραφίες, δορυφορικές φωτογραφίες ακόμα και οπτική αναγνώριση από μακριά. Ωστόσο, η κατάσταση του εδάφους πρέπει να διαπιστωθεί από ανθρώπους – ειδικούς – επιτόπου. Μπορεί μία ξερή λίμνη να φαίνεται πως έχει επίπεδο πυθμένα από σκληρό χώμα, αλλά αυτό να είναι μία παχιά κρούστα που καλύπτει λάσπη ή βάλτο. Ένα C-130 και μάλιστα φορτωμένο, μπορεί άνετα να πέσει σε μία τέτοια παγίδα της φύσης, εφόσον δεν έχει προηγηθεί αναγνώριση.
Γιατί όμως δεν προηγήθηκε αναγνώριση στην περίπτωση διάσωσης του πιλότου; Απλώς διότι δεν υπήρχε χρόνος. Οι Ιρανοί πλησίαζαν γρήγορα τον πιλότο, με αποτέλεσμα να θυσιαστούν διαδικασίες ασφαλείας προς χάριν της ταχύτητας δράσης. Τα τρία αεροσκάφη που προσγειώθηκαν και παρέλαβαν τον πιλότο, τους διασώστες τους κομμάντος και τα πληρώματα των C-130 ήταν τύπου CASA C-295W με προσθήκη winglets (πτερύγια στις άκρες των φτερών) για καλύτερες επιδόσεις σε συνθήκες “hot and high” (ζεστό κλίμα και μεγάλο υψόμετρο) και χαμηλότερη κατανάλωση καυσίμου της AFSOC. Πολύ ελαφρύτερα από τα C-130 και με υψηλές ικανότητες STOL (βραχείας από-προσγείωσης) σε πρόχειρους διαδρόμους.
Παραδείγματα μεγάλων πορειών από σοβαρά τραυματίες
- Joe Simpson (Ο ορειβάτης που αρνήθηκε να πεθάνει)
Το 1985, κατά την κάθοδό του από το Siula Grande στις Άνδεις, ο Simpson έσπασε το πόδι του. Ο σύντροφός του αναγκάστηκε να κόψει το σχοινί, πιστεύοντας ότι ο Joe ήταν νεκρός. Ο Simpson έπεσε σε μια σχισμή πάγου και, με σπασμένο πόδι, σύρθηκε για 3 ημέρες πάνω στον παγετώνα, διανύοντας περίπου 8 χιλιόμετρα μέχρι να φτάσει στην κατασκήνωση βάσης. Η ιστορία του έγινε το βιβλίο/ταινία “Touching the Void”.
- Jan Baalsrud (Αντίσταση στη Νορβηγία)
Κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, μετά από μια αποτυχημένη αποστολή σαμποτάζ, ο Baalsrud ήταν ο μόνος επιζών. Με κομμένα δάχτυλα ποδιών (που ο ίδιος ακρωτηρίασε λόγω κρυοπαγημάτων για να σταματήσει τη γάγγραινα) και πολλαπλά τραύματα, διέσχισε τα χιονισμένα βουνά της Νορβηγίας για εβδομάδες, συρόμενος ή με τη βοήθεια ντόπιων, μέχρι να φτάσει στη Σουηδία.
- Mauro Prosperi (Ο δρομέας της ερήμου)
Το 1994, κατά τη διάρκεια του Marathon des Sables στο Μαρόκο, ο Prosperi χάθηκε σε μια αμμοθύελλα. Περιπλανήθηκε στην έρημο Σαχάρα για 9 ημέρες, διανύοντας σχεδόν 300 χιλιόμετρα. Κατά τη διάρκεια της διαδρομής υπέστη κατάγματα και σοβαρή αφυδάτωση, αλλά συνέχισε να περπατά μέχρι να βρεθεί από μια οικογένεια νομάδων.
- Bill Genereux (Πιλότος Β’ Παγκοσμίου Πολέμου)
Υπάρχουν αναφορές για πιλότους που, μετά από αναγκαστική προσγείωση πίσω από τις γραμμές του εχθρού, περπάτησαν δεκάδες χιλιόμετρα με κατάγματα στα κάτω άκρα για να αποφύγουν την αιχμαλωσία, στηριζόμενοι σε αυτοσχέδιους νάρθηκες από κλαδιά δέντρων.
Το κοινό στοιχείο σε όλους είναι η αδρεναλίνη και το ένστικτο της επιβίωσης, που επιτρέπουν στο σώμα να “αγνοήσει” το σήμα του πόνου μέχρι να βρεθεί σε ασφαλές περιβάλλον.
Μεταφορά εμπλουτισμένου Ουρανίου
1. Συσκευασίες Τύπου Α ή Β (Type A / Type B)
- Τύπος Α: Χρησιμοποιείται για μικρές ποσότητες. Πρέπει να αντέχει σε «κανονικές» συνθήκες μεταφοράς (κραδασμούς, πτώση από μικρό ύψος, βροχή).
- Τύπος Β: Χρησιμοποιείται για μεγάλες ποσότητες ή υψηλό βαθμό εμπλουτισμού. Είναι βαριά θωρακισμένα δοχεία σχεδιασμένα να αντέχουν σε σοβαρά ατυχήματα, όπως πτώση από 9 μέτρα, φωτιά 800°C για 30 λεπτά και βύθιση στο νερό.
2. Έλεγχος Κρισιμότητας (Criticality Safety)
Η συσκευασία πρέπει να διαθέτει:
- Γεωμετρικό περιορισμό: Εσωτερικά δοχεία με συγκεκριμένες διαστάσεις ώστε το ουράνιο να μην συγκεντρώνεται σε σχήμα που ευνοεί τη σχάση.
- Υλικά απορρόφησης νετρονίων: Χρήση βορίου ή καδμίου στα τοιχώματα για την “παγίδευση” των νετρονίων.
- Διαχωριστές (Spacers): Εξωτερικά πλαίσια που κρατούν τα δοχεία σε απόσταση μεταξύ τους, ώστε να μην αλληλεπιδρούν τα νετρόνια από διαφορετικές συσκευασίες.
3. Σήμανση και Ταξινόμηση
- UN 3324 / UN 3325: Αυτοί είναι οι συνήθεις κωδικοί για σχάσιμο εμπλουτισμένο ουράνιο.
- Δείκτης Ασφάλειας Κρισιμότητας (CSI): Πάνω στην ετικέτα αναγράφεται ένας αριθμός (CSI) που καθορίζει πόσα τέτοια δέματα επιτρέπεται να τοποθετηθούν μαζί στο ίδιο όχημα.
4. Φυσική Προστασία
Λόγω της στρατηγικής σημασίας του υλικού, η μεταφορά γίνεται συχνά με θωρακισμένα οχήματα και συνοδεία ασφαλείας για την αποτροπή κλοπής ή δολιοφθοράς.
