Ένα από τα πιο εντυπωσιακά –και ταυτόχρονα αινιγματικά– στοιχεία της στρατιωτικής ισχύος του Ιράν κρύβεται βαθιά κάτω από το έδαφος. Πρόκειται για εκτεταμένα υπόγεια δίκτυα που φιλοξενούν βαλλιστικούς πυραύλους, στρατιωτικές εγκαταστάσεις και ακόμα και ολόκληρες «πόλεις» έτοιμες να λειτουργήσουν σε συνθήκες πολέμου.
Σύμφωνα με εικόνες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας από ιρανικά μέσα, τεράστιες στρατιωτικές εγκαταστάσεις έχουν κατασκευαστεί έως και 500 μέτρα κάτω από την επιφάνεια, κυρίως στα ορεινά συγκροτήματα του Ζάγκρος και του Ελπρούζ.
Οι εγκαταστάσεις αυτές θυμίζουν υπόγειες πόλεις με συστήματα εξαερισμού, αυτόνομη παροχή ενέργειας και χώρους διαμονής προσωπικού. Το βασικό τους πλεονέκτημα είναι η δυνατότητα να λειτουργούν για μεγάλα χρονικά διαστήματα χωρίς καμία εξάρτηση από τον έξω κόσμο.
Στις σήραγγες αυτές, βαλλιστικοί πύραυλοι είναι τοποθετημένοι σε κινητούς εκτοξευτές και ειδικά οχήματα, σε διάταξη που επιτρέπει ταχύτατη ενεργοποίηση και εκτόξευση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, χρησιμοποιούνται ακόμη και υπόγεια σιδηροδρομικά δίκτυα για την μεταφορά πυραύλων, αυξάνοντας σημαντικά την ευελιξία και την ταχύτητα αντίδρασης. Οι εκτοξεύσεις πραγματοποιούνται μέσω ειδικών σιλό, με καταπακτές που ανοίγουν στην επιφάνεια του βουνού και κλείνουν αμέσως μετά, περιορίζοντας τον εντοπισμό.
Ένα από τα πιο σύγχρονα συστήματα που φέρεται να έχει αναπτύξει το Ιράν είναι το λεγόμενο «πολυβόλο πυραύλων». Πρόκειται για μηχανισμό που επιτρέπει διαδοχικές εκτοξεύσεις βαλλιστικών πυραύλων σε πολύ σύντομο χρόνο, δημιουργώντας έναν όγκο πυρός ικανό να υπερφορτώσει ακόμα και τα πιο εξελιγμένα συστήματα αεράμυνας.
Πέρα από πυραύλους, το ιρανικό δίκτυο περιλαμβάνει και υπόγειες βάσεις για μη επανδρωμένα αεροσκάφη, όπως η γνωστή «Βάση 313». Οι δρόμοι μπορούν να απογειώνονται από σήραγγες, να εκτελούν αποστολές και να επιστρέφουν χωρίς να εντοπίζονται εύκολα, ενισχύοντας τη στρατηγική ευελιξία.
Οι εγκαταστάσεις αυτές είναι διάσπαρτες σε όλη τη χώρα, καθιστώντας εξαιρετικά δύσκολη την πλήρη καταστροφή τους με μία μόνο επίθεση. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι οι επικοινωνίες πραγματοποιούνται μέσω υπόγειων οπτικών ινών, χωρίς εκπομπή ηλεκτρονικών σημάτων. Αυτό περιορίζει δραστικά τις δυνατότητες υποκλοπής ή εντοπισμού.
Ανάλογες υπόγειες εγκαταστάσεις υπάρχουν και κοντά στον Περσικό Κόλπο, με σήραγγες που οδηγούν απευθείας στη θάλασσα. Από εκεί μπορούν να εκτοξευθούν αντιπλοϊκοί πύραυλοι και πύραυλοι κρουζ, κλείνονταςς τα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα σημαντικότερα περάσματα ενέργειας παγκοσμίως.
Η παρουσία τέτοιων εγκαταστάσεων στους ορεινούς όγκους που δεσπόζουν τόσο στα Στενά του Ορμούζ όσο και κατά μήκος των ιρανικών ακτών του Περσικού Κόλπου δίνουν μία άλλη διάσταση σε πιθανές χερσαίες επιχειρήσεις των ΗΠΑ για το άνοιγμα των Στενών.
Οι υπόγειες εγκαταστάσεις μπορεί να βρίσκονται μακριά από τις ακτές, σε μεγάλο υψόμετρο, με συνέπεια η κατάληψη των νησιών στα Στενά και των ακτών στο πέρασμα από αμερικανικές δυνάμεις να μην λύσει το πρόβλημα της ασφαλούς διέλευσης. Οι Ιρανοί θα μπορούν ακόμα και τότε να προσβάλλουν πετρελαιοφόρα με δρόνους, αντιπλοϊκούς πυραύλους και τακτικά βαλλιστικά βλήματα (με κεφαλές διασποράς βομβιδίων). Όπως ανέφερε ο απόστρατος στρατηγός Μακρίσταλ, και ένα μόνο τάνκερ σε διάστημα λίγων ημερών να μπορούν να βυθίζουν, αρκεί για να παραμείνουν στα ύψη τα ασφάλιστρα αλλά και η τιμή του πετρελαίου.
Επομένως, οποιαδήποτε επιχείρηση ανοίγματος των Στενών με χερσαίες δυνάμεις θα πρέπει αφενός να πάρει τον χαρακτήρα μόνιμης παρουσίας (κατοχή) και αφετέρου είτε συμβατικών χερσαίων επιχειρήσεων σε βάθος εντός των ορεινών όγκων προς κατάληψη εδάφους είτε ειδικών επιχειρήσεων, όπου ομάδες κυνηγών-δολοφόνων πυραύλων των USSOF θα πρέπει να διεισδύουν στα βουνά, να εντοπίζουν τις σπηλιές και τις σήραγγες και να καλούν αεροπορικές επιδρομές με διατρητικές βόμβες – που θα είναι αποτελεσματικές εφόσον θα μπορούν να εισχωρήσουν στο βάθος της εγκατάστασης. Διαφορετικά θα μείνει η επιλογή των τακτικών πυρηνικών…
