Τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης δημοσίευσαν πλάνα που δείχνουν το πολεμικό πλοίο του Ναυτικού των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) Shahid Sayyad Shirazi να εκτοξεύει μια κάθετης εκτόξευσης παραλλαγή του πυραύλου Sayyad‑3 κατά τη διάρκεια ασκήσεων στα Στενά του Ορμούζ. Η δοκιμή σηματοδοτεί την πρόθεση της Τεχεράνης να αναπτύξει ναυτική αντιαεροπορική άμυνα μεγάλης εμβέλειας στα νεότερα πυραυλοφόρα κορβέτες της, σε μία από τις πιο στρατηγικά ευαίσθητες θαλάσσιες οδούς του κόσμου.
Στις 17 Φεβρουαρίου 2026, ιρανικά μέσα δημοσίευσαν πλάνα του Shahid Sayyad Shirazi (FS313‑03) να εκτοξεύει μια κάθετης εκτόξευσης παραλλαγή του Sayyad‑3 κατά τη διάρκεια ναυτικής άσκησης στα Στενά του Ορμούζ. Το βίντεο, που κυκλοφόρησε από το Ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης και αναμεταδόθηκε από αρκετά ιρανικά μέσα, όπως το Mashregh News, διαδόθηκε γρήγορα στα κοινωνικά δίκτυα. Η εκτόξευση παρουσιάζεται ως η πρώτη επιχειρησιακή βολή στη θάλασσα αυτού που αναλυτές ταυτοποιούν ως Sayyad‑3G — μια ναυτική έκδοση της οικογένειας αντιαεροπορικών πυραύλων Sayyad‑3, με εμβέλεια περίπου 150 χλμ. Για τα ναυτικά της περιοχής, το γεγονός είναι σημαντικό, καθώς επιβεβαιώνει ότι το Ιράν συνδυάζει πλέον τους νεότερους αντιαεροπορικούς πυραύλους κάθετης εκτόξευσης με τις πιο σύγχρονες πυραυλοφόρες κορβέτες του σε ένα από τα πιο κρίσιμα θαλάσσια chokepoints του κόσμου.
Σύμφωνα με το Mashregh News και άλλα ιρανικά μέσα, η εκτόξευση πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια της άσκησης «Έξυπνος Έλεγχος των Στενών του Ορμούζ», η οποία έχει στόχο να επιδείξει ολοκληρωμένη επιτήρηση και έλεγχο πυρός σε όλο το στενό πέρασμα. Τα πλάνα δείχνουν το Shahid Sayyad Shirazi να σταθεροποιείται στην πορεία του πριν ένας πύραυλος, αποθηκευμένος σε κάνιστρο, εκτοξευθεί κάθετα από το εμπρόσθιο τμήμα του πλοίου, όπου βρίσκεται το σύστημα κάθετης εκτόξευσης (VLS). Λογαριασμοί ανοιχτών πηγών στο X είχαν προηγουμένως επισημάνει στατικές εικόνες του ίδιου εκτοξευτή, περιγράφοντάς τον ως την πρώτη καθαρή απεικόνιση του Sayyad‑3F σε ναυτική διαμόρφωση· οι τελευταίες αναφορές χρησιμοποιούν πλέον την ονομασία Sayyad‑3G αντί για παλαιότερες προσωρινές, όπως Sayyad‑3N. Αν και η Τεχεράνη δεν έχει δημοσιοποιήσει την ακριβή ονομασία, η ακολουθία εικόνων και βίντεο δείχνει ότι ο πύραυλος που δοκιμάστηκε είναι μια κάθετης εκτόξευσης, πλοιοενσωματωμένη εξέλιξη του χερσαίου Sayyad‑3.
Το Shahid Sayyad Shirazi είναι ένα από τα νεότερα πλοία της κλάσης Shahid Soleimani, που επιχειρεί το Ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης. Καθελκύστηκε το 2024 και έχει εκτόπισμα περίπου 600 τόνων. Το καταμαράν, κατασκευασμένο κυρίως από κράματα αλουμινίου, διαθέτει σχεδίαση μειωμένης διατομής ραντάρ, προσφέροντας πολύ πιο «stealth» προφίλ σε σχέση με παλαιότερα ιρανικά σκάφη. Η κλάση είναι σχεδιασμένη γύρω από πολεμικές επιχειρήσεις με πυραύλους μεγάλης εμβέλειας: κάθε πλοίο φέρει αντιπλοϊκούς πυραύλους σε εκτοξευτές επί του καταστρώματος και ένα VLS πίσω από τη γέφυρα, το οποίο πιστεύεται ότι διαθέτει έξι μεγαλύτερες κυψέλες για πυραύλους cruise και δεκαέξι μικρότερες για αντιαεροπορικούς πυραύλους όπως οι Sayyad‑2 και Sayyad‑3. Επιπλέον, το πλοίο φέρεται να διαθέτει ραντάρ παρόμοιο με αυτό της φρεγάτας Sahand, προσφέροντας βελτιωμένη κάλυψη έρευνας και ελέγχου πυρός.
Η οικογένεια Sayyad‑3 αποτελεί την ανώτερη κατηγορία των εγχώριων ιρανικών αντιαεροπορικών πυραύλων. Αναπτύχθηκε ως στερεού καυσίμου, υψηλού ύψους πύραυλος εδάφους‑αέρος, με εμβέλεια 120–150 χλμ. και ύψος αναχαίτισης περίπου 27–30 χλμ., ανάλογα με το σύστημα εκτόξευσης και καθοδήγησης. Ο Sayyad‑3F, η κάθετης εκτόξευσης έκδοση που συνδέεται με τα συστήματα Arman και Talash‑3, περιγράφεται ως πύραυλος μήκους περίπου 6,1 μέτρων και βάρους περίπου ενός τόνου, σχεδιασμένος να αντιμετωπίζει απειλές από χαμηλά ιπτάμενους cruise πυραύλους και UAV έως μαχητικά υψηλών επιδόσεων. Ο νέος ναυτικός Sayyad‑3G φαίνεται να προσαρμόζει αυτή τη διαμόρφωση στο θαλάσσιο περιβάλλον, συνδυάζοντας αρχιτεκτονική κάθετης εκτόξευσης «hot‑launch» με αδρανειακή καθοδήγηση μέσης πορείας και τερματική καθοδήγηση μέσω ραντάρ. Αν και δεν έχουν δημοσιευθεί ακριβή στοιχεία απόδοσης, είναι λογικό να αναμένεται παρόμοια εμβέλεια 150 χλμ. και δυνατότητα αναχαίτισης σε μεγάλο ύψος, προσαρμοσμένη για παροχή περιοχικής αντιαεροπορικής άμυνας σε ομάδα πλοίων.
Με την εκτόξευση ενός Sayyad‑3G από το VLS του Shahid Sayyad Shirazi, το Ιράν δείχνει ότι οι νέες μικρές πυραυλοφόρες κορβέτες του μπορούν να φέρουν όχι μόνο πυραύλους cruise μεγάλης εμβέλειας, αλλά και ένα πολυεπίπεδο σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας. Η κλάση Shahid Soleimani ήταν ήδη αξιοσημείωτη επειδή παρείχε στο IRGC Navy μια πλατφόρμα ικανή να εκτοξεύει πυραύλους cruise όπως οι Ghader ή Abu Mahdi al‑Muhandis, μαζί με μικρότερης εμβέλειας αντιπλοϊκούς πυραύλους Nasir και συστήματα εγγύς άμυνας. Η προσθήκη ενός αξιόπιστου αντιαεροπορικού πυραύλου μεγάλης εμβέλειας όπως ο Sayyad‑3G μεταμορφώνει τον ρόλο αυτών των πλοίων από καθαρά επιθετικούς φορείς πυραύλων σε πολυδύναμους μαχητές που μπορούν να προστατεύουν τον εαυτό τους και γειτονικές μονάδες από αεροπορικές και πυραυλικές απειλές.
Η ανάπτυξη ενός αντιαεροπορικού πυραύλου 150 χλμ. από ένα σχετικά μικρό καταμαράν στα Στενά του Ορμούζ έχει άμεσες επιπτώσεις στις αεροπορικές επιχειρήσεις στην περιοχή. Το στενό έχει πλάτος μόλις 21 ναυτικά μίλια στο στενότερο σημείο του, με πυκνή εμπορική και στρατιωτική κίνηση. Ένα πλοίο της κλάσης Shahid Soleimani οπλισμένο με Sayyad‑3G θα μπορούσε θεωρητικά να απειλήσει αεροσκάφη υψηλής αξίας, όπως αεροσκάφη ναυτικής περιπολίας, πλατφόρμες ηλεκτρονικών πληροφοριών, ιπτάμενα τάνκερ και ορισμένα όπλα stand‑off ή drones αναγνώρισης, σε αποστάσεις που επικαλύπτονται με την κάλυψη των χερσαίων συστημάτων. Αυτή η γεωμετρία εμπλοκής περιπλέκει τον σχεδιασμό αποστολών για κάθε αεροπορία ή ναυτικό που επιχειρεί στον Κόλπο.
Η εκτόξευση υπογραμμίζει πώς το Ιράν μετατοπίζεται σταδιακά από το παραδοσιακό δόγμα των σκαφών‑σμήνους προς μια πιο συμβατική παρουσία ανοικτής θαλάσσης. Το IRGC Navy έχει τα τελευταία χρόνια εντάξει πολλαπλές κορβέτες Shahid Soleimani και το drone carrier Shahid Bahman Bagheri, δημιουργώντας για πρώτη φορά μια έννοια ομάδας μάχης που συνδυάζει μη επανδρωμένα συστήματα, πυραύλους cruise μεγάλης εμβέλειας και πλέον ναυτική αντιαεροπορική άμυνα περιοχής. Η ενσωμάτωση του Sayyad‑3G ενισχύει την αρχιτεκτονική A2/AD του Ιράν στον βόρειο Ινδικό Ωκεανό και τον Κόλπο του Ομάν, επιτρέποντας κινητές «φούσκες» αντιαεροπορικής άμυνας να συνοδεύουν ομάδες επιφανείας μακριά από την κάλυψη των χερσαίων συστημάτων όπως τα Khordad‑15, Arman ή Bavar‑373.
Η χρονική στιγμή και η προβολή της εκτόξευσης έχουν επίσης σαφή διάσταση στρατηγικού μηνύματος. Η πραγματοποίηση της βολής κατά τη διάρκεια της άσκησης και η διάδοση υψηλής ποιότητας πλάνων μέσω επίσημων καναλιών δείχνουν ότι το IRGC Navy επιδίωξε να επιδείξει ορατά την ενσωμάτωση των νεότερων πυραυλικών τεχνολογιών του. Πολλαπλά ιρανικά μέσα ενίσχυσαν την εικόνα, ενώ διεθνείς αναλυτές ανοιχτών πηγών συζήτησαν την ακριβή παραλλαγή και τη διάταξη του VLS. Το μοτίβο αυτό αντικατοπτρίζει προηγούμενες παρουσιάσεις ιρανικών συστημάτων αεράμυνας, όπου δημοσιεύονται επιλεκτικά τεχνικές λεπτομέρειες για να παρουσιαστεί πρόοδος, διατηρώντας παράλληλα αβεβαιότητα για τις πλήρεις δυνατότητες.
Η εκτόξευση του Sayyad‑3G από το Shahid Sayyad Shirazi αποτελεί ένα σταδιακό αλλά ουσιαστικό βήμα στην προσπάθεια του Ιράν να εξοπλίσει τις νεότερες πυραυλοφόρες κορβέτες του με αντιαεροπορικά συστήματα μεγάλης εμβέλειας, πλήρως ενσωματωμένα με σύγχρονους αισθητήρες και αρχιτεκτονική διοίκησης. Το γεγονός επιβεβαιώνει ότι το IRGC Navy δεν βασίζεται πλέον αποκλειστικά σε χερσαίες μπαταρίες και συστήματα εγγύς άμυνας, αλλά οικοδομεί μια πιο ικανή, πολυεπίπεδη ναυτική αντιαεροπορική διάταξη στα Στενά του Ορμούζ. Σε ένα περιβάλλον όπου ακόμη και μικρές αλλαγές στην εμβέλεια, τον χρόνο αντίδρασης και την κινητικότητα μπορούν να μεταβάλουν τον επιχειρησιακό κίνδυνο, η επίδειξη αυτή θα παρακολουθείται στενά από περιφερειακούς και διεθνείς παράγοντες.
